Εάν είσαι μαθητής γυμνάσιου μπορείς να βρεις ένα ΕΠΑ.Λ. το οποίο είναι κοντά στη περιοχή σου και να κάνεις εγγραφή μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες στην Α’ λυκείου. ΕΠΑ.Λ. Ναυτιλιακού Τομέα μπορείς να βρεις στο παρακάτω χάρτη
Εναλλακτικά προλαβαίνεις να γραφτείς ακόμα και αν έχεις τελειώσει την Α΄ λυκείου σε γενικό λύκειο. Εάν έχεις τελειώσει ήδη λύκειο τότε πρέπει να γραφτείς στην Β’ λυκείου μόνο στα μαθήματα ειδικότητας.
Καταρχήν κάθε απόφοιτος ΕΠΑ.Λ. ναυτιλιακού τομέα λαμβάνει πτυχίο ειδικότητας δοκίμου Πλοίαρχου η δοκίμου Μηχανικού. Υπάρχουν δυο επιλογές για να συνεχίσεις καριέρα στη ναυτιλία.
Η πρώτη, να ταξιδέψεις σαν δόκιμος έτσι ώστε να αποκτήσεις δυο χρόνια υπηρεσία και στη συνέχεια να εγγράφεις σε ειδικό ταχύρρυθμο σχολείο στη ΑΕΝ Ασπροπύργου και να αποκτήσεις δίπλωμα Γ΄ Πλοίαρχου η Γ΄ Μηχανικού το οποίο με βάση πρόσφατη ρύθμιση είναι προαγωγικό μέχρι το βαθμό Α΄ Πλοίαρχου – Α΄ Μηχανικού. Ωστόσο δεν συστήνεται κάτι τέτοιο για πολλούς λογούς ένας εκ των οποίων είναι οι ελλείψεις που θα υπάρχουν από την μη φοίτηση στην ΑΕΝ. Επιπλέον κρίνεται αμφίβολο η δυναμική ενός τέτοιου πτυχίου με βάση τις προϋποθέσεις που θέτει παγκόσμια η σύμβαση της STCW για τα κριτήρια των διπλωμάτων των αξιωματικών εμπορικού ναυτικού. Αν παρόλα αυτά ατύχησες και δεν μπήκες στην ΑΕΝ, έχεις την δυνατότητα να εκμεταλλευτείς αυτή την λύση.
Η δεύτερη, είναι να συμμετέχεις στις πανελλήνιες εξετάσεις και να δηλώσεις κάποια ΑΕΝ της επιλογής σου. Μερικές ΑΕΝ διαθέτουν κοιτώνες για δωρεάν στέγαση και επίσης δωρεάν σίτιση. Αν για σένα είναι κριτήριο αυτό τότε καλύτερα να ενημερωθείς ποιες σχολές σε εξυπηρετούν καλύτερα. Πρέπει να γνωρίζεις ότι κάθε χρόνο, οι σχολές εισάγονται πάνω από 1000 σπουδαστές και τα μόρια που πρέπει να μαζέψεις είναι σχετικά χαμηλά.
Επίσης παίρνει επιλαχόντες σε μια η δυο φάσεις, μια και υπάρχει ένα ποσοστό της τάξης 10-20% που δεν εγγράφεται ο καθένας για τους δικούς του λογούς. Συνεπώς αν ήσουν κοντά στο να μπεις, έχεις μεγάλη πιθανότητα να μπεις σε επόμενη φάση μετά τον Σεπτέμβριο.
Το ναυτικό επάγγελμα είναι ένα ιδιαίτερο και απαιτητικό επάγγελμα. Κατ’ αρχάς, σε αντίθεση με πολλά άλλα επαγγέλματα, το ναυτικό επάγγελμα δεν έχει σταθερή βάση, αλλά αντίθετα οι εργαζόμενοι μετακινούνται διαρκώς σε πολλά μέρη του πλανήτη όπου ταξιδεύουν τα πλοία στα οποία εργάζονται. Όπως είναι αυτονόητο, κάτι τέτοιο συνεπάγεται πως οι ναυτικοί λείπουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα από το σπίτι τους και ζουν μακριά από τις οικογένειές τους. Από αυτό καταλαβαίνει κάνεις, ότι στο ναυτικό επάγγελμα δεν υπάρχουν γιορτές η εργασία σε ένα σταθερό χώρο όπως στην ξηρά. Ο χώρος εργασίας τους είναι το πλοίο, το οποίο είναι συνεχώς μετακινούμενο, μερικές φορές κάτω από αντίξοες συνθήκες. Τα ταξίδια είναι συνεχόμενα και αδιάκοπα σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, θα δουλεύεις με 45 βαθμούς σε λιμάνια της μέσης ανατολής και κάτω από το μηδέν σε λιμάνια του βορείου Καναδά. Θα ταξιδεύεις μερικές φορές με δύσκολους καιρούς και αυτά που ακούς στα δελτία ειδήσεων για απαγόρευση απόπλου, για εσένα μπορεί να γίνει καθημερινότητα μέχρι να κοπάσει ο άσχημος καιρός. Για πολλούς όμως που γίνονται επαγγελματίες ναυτικοί, η προοπτική του να ταξιδέψουν σε όλο το κόσμο είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα πρόκληση, την οποία θέλουν να την ζήσουν. Για να είμαστε πρακτικοί, αν αυτό είναι ένα σημαντικό κριτήριο έχει σημασία το να διαλέξεις συγκεκριμένο τύπο πλοίου. Πλοία με υγρά φορτία συνήθως δεν έχουν μεγάλη παραμονή σε λιμάνια, ενώ κάποια μεγάλου τονάζ δεν δένουν ποτέ σε λιμάνι. Όταν έρθει λοιπόν η ώρα της επιλογής καλό θα ήταν ο ενδιαφερόμενος να πληροφορηθεί αναλυτικά για το πως λειτουργεί ο κάθε τύπος πλοίου. Είναι αρκετά κρίσιμο αυτό γιατί όταν επιλέγουμε ένα τύπο πλοίου, αποκτάμε και εξειδίκευση σε αυτό, οπότε συμβαίνει το να αλλάζουμε τύπο πλοίου (πχ από ξηρού φορτιού σε LPG) να υπάρχει εκ νέου μια περίοδο προσαρμογής.
Επικοινωνιακός και με καλή διαχείριση των σχέσεων με άλλους ανθρώπους συνήθως με άλλες κουλτούρες και θρησκείες από την δική σου. Ένα πλοίο για να ταξιδεύει, πρέπει όλο το πλήρωμα να δουλεύει άρτια και συντονισμένα. Ένα πλοίο για να ταξιδεύει σωστά, πρέπει όλο το πλήρωμα του να είναι απόλυτα συντονισμένο στις εντολές του πλοίαρχου.
Περιπετειώδης και έτοιμος να αντιμετωπίσεις προκλήσεις. Ο ναυτικός δουλεύει σε ένα τεράστιο εργοστάσιο το οποίο εκτελεί έργο μεταφοράς προϊόντων, κάτω από δύσκολες συνθήκες όλο το 24ωρο. Συνεπώς δεν υπάρχει με την κλασική έννοια του όρου 8ωρο ωράριο εργασίας. Ανάλογα με τις απαιτήσεις του πλοίου, μπορεί να χρειαστεί να δουλέψεις αρκετές ώρες συνεχόμενα, ιδίως αν αυτό αφορά την ασφάλεια του πλοίου και του πληρώματος.
Ευφυής στο να λύσεις προβλήματα που δεν τα είχες καν φανταστεί. Ο ναυτικός είναι ένας εργαζόμενος που είναι αναγκασμένος να λύσει οποιοδήποτε πρόβλημα του παρουσιαστεί σε συνεργασία με το υπόλοιπο πλήρωμα και μόνο. Πρέπει λοιπόν να βρίσκει λύσεις και να επισκευάζει οτιδήποτε δουλεύει πλημμελώς και η εσχάτη λύση βοήθειας είναι μέσω δορυφορικού τηλεφώνου με την ξηρά. Όμως είναι γνωστό ότι οι Έλληνες ναυτικοί διακρίνονται σε αυτό τον τομέα με την έννοια ότι βρίσκουν πατέντες δικές τους και είναι ικανοί να λύνουν οποιοδήποτε πρόβλημα τους παρουσιαστεί εν πλω.
Να αγαπάς την θάλασσα και την συμβίωση μαζί της. «Σιχαίνομαι το ναυτικό που μάζεψε λεφτά. Μούτζωσε τη θάλασσα και Τήνε κατουράει.» Αυτό αναφέρει ο ναυτικός ποιητής Ν. Καββαδίας στο ποίημα του, Θεσσαλονίκη. Αυτό είτε το έχεις είτε όχι, αν δε αγαπάς την θάλασσα, κάτσε σπίτι σου.
Αυτοκυριαρχία και εσωτερική πειθαρχία. Στο πλοίο πάνω, για λόγους που θα θέλανε πολλές σελίδες ανάλυση, ο πλοίαρχος έχει τον πρώτο και τελευταίο λόγο στα πάντα. Το πλήρωμα είναι υποχρεωμένο να υπακούει απόλυτα στις εντολές του, εκτός αν οι εντολές αυτές αντιβαίνουν την ασφάλεια του πλοίου και των επιβαινόντων. Ωστόσο είναι σαφές ότι ένα πλοίο δεν μπορεί να λειτουργήσει με ένα πλοίαρχο που είναι αναγκασμένος να κυνηγάει το πλήρωμα για να εκτελεί τα καθήκοντα του. Τα μέλη του πληρώματος πρέπει να είναι συνειδητοποιημένα ότι πρέπει να είναι συνεπείς σε ότι αφορά τις υποχρεώσεις τους. Πολλά ναυτικά ατυχήματα έχουν συμβεί ακριβώς γιατί κάποιο μέλος του πληρώματος αμέλησε να εκτελέσει στο 100% τα όσα προβλέπονται κατά την ώρα που είχε εκτέλεση των καθηκόντων του.
Καταρτισμένος και άριστη χρήση των νέων τεχνολογιών. Ο ναυτικός πλέον είναι ένας διεθνής εργαζόμενος, σπανίως κάνει χρήση της μητρικής του γλώσσας, η αγγλική γλώσσα είναι παγκοσμίως καταχωρημένη ως η γλώσσα του διεθνούς ναυτιλιακού περιβάλλοντος. Αρά είναι απαραίτητο η αγγλική γλώσσα να είναι κοντά στα επίπεδα της μητρικής του γλώσσας. Τα πλοία πλέον έχουν αλλάξει μορφή και δεν έχουν καμία σχέση με αυτά που γνωρίζαμε κατά την δεκαετία του 60 και 70. Είναι σύγχρονα, πολύ πιο ασφαλή και με αυστηρές προδιαγραφές και ελέγχους. Η γέφυρα, το σημείο πλοήγησης του πλοίου καθώς και το μηχανοστάσιο είναι πλήρες εξοπλισμένα με ηλεκτρονικά όργανα και από εκεί παρακολουθούνται όλες οι λεπτομέρειες του ταξιδίου. Για να γίνει κατανοητό, πόσο τεχνολογικά εξοπλισμένο είναι ένα πλοίο, σήμερα με βάση την υπάρχουσα τεχνολογία, ένα πλοίο μπορεί να ταξιδεύει χωρίς κανένα άνθρωπο εν πλω και να ταξιδεύει με εντολές που θα δίνονται από την ξηρά. Κατά συνέπεια, ο σημερινός ναυτικός πρέπει να είναι πολύ κάλος γνώστης των Η/Υ και των ηλεκτρονικών οργάνων που βρίσκονται στο πλοίο. Πρέπει να είναι σε συνεχή επαφή και ανανέωση της κατάρτισης του σχετικά με την εφαρμογή νέων τεχνολογιών και κανόνων στη ναυτιλία γενικότερα. Για αυτό το λόγο πρέπει όσο είναι στη στεριά να εκπαιδεύεται με διαφορά σεμινάρια ενημέρωσης σχετικά με το ευρύ πεδίο της εργασίας του.
Αν όλα τα παραπάνω για σένα είναι κάτι που ακούγεται βατό και διαχειρίσιμο τότε πρέπει να γνωρίζεις ότι οι μισθοί στα πλοία είναι πιθανόν το καλύτερο πλεονέκτημα. Εάν γίνεις ένας ολοκληρωμένος και τεχνολογικά άρτιος αξιωματικός εμπορικού ναυτικού, τότε ο πρώτος σου μισθός σαν αξιωματικός σε ποντοπόρα πλοία ξεκινάει περίπου στις 4.000 ευρώ καθαρά και φτάνει στο μάξιμουμ της καριέρας σου στις 14.000 ευρώ ανάλογα πάντα με τον τύπο του πλοίου, με κριτήριο τον τύπο του φορτιού που μεταφέρει. Ο ναυτικός είναι ελεύθερος επαγγελματίας οπού υπογραφεί σε κάθε του πρόσληψη μια νέα σύμβαση εργασίας η οποία κυμαίνεται από τέσσερις έως έξι μήνες το νωρίτερο και εφόσον συμφωνούν και τα δυο μέρη μπορεί να την παρατείνει όσο θέλει. Είναι σαφές ότι η εύρεση εργασίας είναι μια εύκολη αλλά όχι χωρίς κανόνες υπόθεση. Ο ναυτικός ο οποίος δείχνει ότι κατέχει το αντικείμενο του, έχει τις υπηρεσίες που προβλέπετε χωρίς αστερίσκους είναι περιζήτητος σε όλες τις ναυτιλιακές εταιρίες που θέλουν αξιόλογα στελέχη. Συμπερασματικά λοιπόν ένας ναυτικός κλείνοντας τα 30 του, μπορεί να γίνει πχ πλοίαρχος Α’ τάξης και εφόσον επιλέξει τύπο πλοίου πχ LNG να φτάνει τις 14000 ευρώ και με επιλογές, του πότε θα ταξιδεύει και πότε θα είναι με την οικογένεια του. Ελπίζω αρκετές απορίες να καλύφθηκαν, αλλά σίγουρα σε ένα μικρό άρθρο δεν μπορούν να απαντηθούν όλα. Περιμένουμε ερωτήσεις για τυχόν διευκρινήσεις.
Η μεγάλη ναυτική οικογένεια ίσως γίνει η δεύτερη οικογένεια της ζωής σου και ένα μεγάλο κεφάλαιο σε περιμένει να ανοίξει, εφόσον η ναυτιλία γίνει επιλογή ζωής.
